Şizofreni hastaları neden sesler duyar? Bilimin penceresinden bir yolculuk Bazen bilimsel merak, en sıradan görünen sorularda gizlidir. Bir gün bir arkadaş ortamında, “Şizofreni hastaları neden sesler duyar?” sorusu geldi gündeme. İlk bakışta ürkütücü gelen bu durum, aslında beyin biliminin derinliklerine açılan kapılardan biridir. Gelin, karmaşık gibi görünen bu konuyu hep birlikte anlaşılır ve samimi bir dille inceleyelim. Halüsinasyon nedir? Şizofreni hastalarının yaşadığı “ses duyma” deneyimi, tıp dilinde işitsel halüsinasyon olarak adlandırılır. Bu, dışarıda gerçek bir ses kaynağı olmadan kişinin kendi zihninde bir ses algılamasıdır. Çoğu zaman bu sesler emir verici, yorumlayıcı ya da eleştirel olabilir. İlginç olan şu ki, işitsel…
4 YorumEtiket: bir
Hermetik Yapı Ne Demek? Ekonomik Sistemlerde Kapalılık, Verimlilik ve Denge Arayışı Bir ekonomist olarak her analizime şu düşünceyle başlarım: Kaynaklar sınırlıdır, ancak insan ihtiyaçları sınırsızdır. Bu basit ama çarpıcı gerçek, tüm ekonomik sistemlerin özünü oluşturur. Ekonomik kararlar, kaynakların nasıl dağıtılacağına ve bu dağılımın kimin yararına olacağına dair sürekli bir müzakere sürecidir. İşte tam da bu noktada, “Hermetik yapı ne demek?” sorusu ekonomi biliminin derinliklerine inmeyi gerektirir. “Hermetik” kelimesi köken olarak “kapalı”, “izole” ya da “dış etkilere karşı korunaklı” anlamına gelir. Ekonomik bağlamda ise hermetik yapı, dış etkenlerden yalıtılmış, kendi içinde işleyen, dışa bağımlılığı minimum düzeyde olan sistemleri tanımlamak için kullanılır.…
8 YorumToplumsal Yapının İçinde Bir Ölçü: Hekto Ölçümüne Sosyolojik Bir Bakış Bir araştırmacı olarak kalabalık bir pazarın içinden geçerken, insanların birbirine nasıl seslendiğini, nasıl pazarlık yaptığını, nasıl ölçtüğünü ve tarttığını gözlemlediğimde fark ettiğim şey şu oldu: Her ölçüm, sadece bir sayı değildir. Hekto ölçümü de böyledir. Görünüşte bir ağırlık birimidir, ama aslında toplumun ölçme biçimiyle birlikte değer biçme biçimini de yansıtır. Çünkü “ne kadar” sorusu her zaman sadece fiziksel değil, aynı zamanda toplumsal bir sorudur. Hekto Ölçümünün Kökleri ve Toplumsal Anlamı Hekto, metrik sistemde “yüz” anlamına gelen bir ön ek olarak kullanılır. Hekto ölçümü, 100 gramlık bir birimi ifade eder. Fakat…
6 YorumSiğil Kökü Nasıl Çıkar? Geleceğin Sağlık Yaklaşımlarında Yeni Ufuklar Bir Sorudan Fazlası: Geleceğe Açılan Bir Pencere “Siğil kökü nasıl çıkar?” sorusu, bugün için basit bir sağlık merakı gibi görünebilir. Ancak bu sorunun ardında çok daha büyük bir mesele yatıyor: İnsan bedeninin kendi kendini iyileştirme gücü, tıbbın geleceği, hatta toplumların sağlıkla kurduğu yeni ilişki. Gelin birlikte, bu basit görünen sorunun gelecekte nasıl devrimsel çözümlerle yanıtlanabileceğini hayal edelim. Hem analitik düşünen erkeklerin stratejik planlarına hem de empatik yaklaşan kadınların insan odaklı vizyonlarına kulak vererek… Siğil Nedir ve Neden Önemlidir? Bir Küçük Doku Parçasından Fazlası Siğil, insan papilloma virüsünün (HPV) neden olduğu küçük,…
8 YorumKapsayıcı Toplum Ne Demek? Hep Birlikte Aynı Sofrada Oturabildiğimiz Dünya! Hayal edin: Hepimiz bir sofradayız. Kimimiz çatalı ters tutuyor, kimimiz kaşığı elinden düşürüyor, kimimiz de “Ben zaten diyetteyim” deyip salata köşesine kaçıyor. Ama masada kimse dışlanmıyor, kimseye “Sen oturamazsın” denmiyor. İşte kapsayıcı toplum tam olarak bu! Hepimizin farklı olduğu ama yine de aynı sofrada yer bulabildiği o güzel hayal… Ve hayır, bu sadece ütopya değil; biraz mizah, biraz empati, biraz stratejiyle gayet mümkün! Erkeklerin Planı, Kadınların Kalbi: Kapsayıcı Toplumun Formülü Erkekler genelde “Sorun neyse çözelim, sonra maçı açarız” kafasında olurken; kadınlar “Önce herkes iyi mi, birinin morali mi bozuk?” diye…
8 YorumAmeliyat Grupları Nelerdir? Edebiyatın Neşterinden İnsan Ruhuna Yolculuk Bir edebiyatçı olarak her zaman kelimelerin bir tür ameliyat olduğuna inanmışımdır. Her cümle, insanın iç dünyasında bir kesi açar; kimi zaman yarayı gösterir, kimi zaman onu diker. Ameliyat grupları denildiğinde akla tıbbi sınıflandırmalar gelir belki ama ben bu kavramı bir metafor olarak ele almak isterim: insan ruhunun, toplumsal yapının ve hikâyelerin tedavi edilme biçimleri olarak. Bu yazıda, “Ameliyat grupları nelerdir?” sorusunu tıbbın ötesinde, edebiyatın geniş ufkunda arayacağız — çünkü bazen bir kalp ameliyatı, bir romandaki karakterin dönüşümüne; bazen bir beyin ameliyatı, insanın düşünce evrimini temsil eder. Birinci Grup: Kalbe Dokunan Ameliyatlar –…
8 YorumHarabat Neden Yazıldı? – Bir Şairin Vicdanı, Bir Dönemin Aynası Bazı kitaplar sadece yazılmaz; bir dönemin ruhu, bir toplumun vicdanı ve bir insanın iç savaşı hâline gelir. “Harabat” da tam olarak böyle bir eserdir. Osmanlı edebiyatının en tartışmalı, en çok konuşulan eserlerinden biri olan bu yapıtın arkasında sadece kelimeler değil, fikirlerin çarpıştığı bir çağ vardır. Gelin, “Harabat neden yazıldı?” sorusunun hem tarihî hem insani yönünü birlikte keşfedelim. Harabat: Ziya Paşa’nın Zihninde Başlayan Fırtına 19. yüzyıl Osmanlısı… Modernleşme rüzgârları eserken, eski ile yeni arasındaki gerilim her köşede hissediliyordu. Ziya Paşa bu dönemde hem devlet adamı hem de şair olarak sahnede yerini…
8 YorumKur’an Meali mi, Tefsiri mi? Hangisini Seçmeli? Kur’an’ı anlamak, insanın hayatına ışık tutmak için yaptığı en değerli çabalarından biridir. Peki, Kur’an’ı okumak isteyen biri için en iyi yol nedir? Meali mi yoksa tefsiri mi? Birçok kişi bu soruyla karşılaşmış, bir yandan anlamını daha derinlemesine kavrayabilmek için meali tercih ederken, diğerleri tefsirin daha kapsamlı açıklamalar sunduğunu savunur. Ben de bu yazıda, Kur’an’ı anlamak için hangi yöntemin daha etkili olduğunu keşfetmeye çalışacağım ve bu konuda merakınızı giderecek örneklerle birlikte veriler sunacağım. Gelin, bu yolculukta birlikte ilerleyelim! Meale mi, Tefsire mi? Kur’an’ı doğru bir şekilde anlamak isteyenler için iki ana seçenek bulunuyor: meal…
8 YorumMeşru Davranış Nedir? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme Davranışlarımız, düşündüğümüzden çok daha derin ve karmaşık olabilir. Psikolog olarak, insan davranışlarını çözümlemeye çalışırken en temel sorulardan biri, “Meşru davranış nedir?” sorusudur. İnsanlar, dış dünyadan aldıkları tepkilere göre farklı şekillerde davranır; ancak bu davranışların çoğu, toplumsal normlar, ahlaki değerler ve bireysel psikolojik durumlarla şekillenir. Peki, bir davranışın meşru olup olmadığına nasıl karar veririz? Bu soruyu yalnızca sosyal ve kültürel bağlamda değil, aynı zamanda psikolojik açılardan da ele almak oldukça önemlidir. İnsan davranışlarının ne kadar “meşru” olduğu, sadece toplumsal kurallara değil, aynı zamanda bireysel düşünce süreçlerine, duygusal deneyimlere ve toplumsal etkileşimlere dayalıdır. Bilişsel Psikoloji…
4 YorumGelincik Çiçek mi, Hayvan mı? Öğrenme Teorileri ve Pedagojik Yaklaşımlar Üzerinden Bir İnceleme Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: Eğitimin Işığında Eğitim, yalnızca bilgi aktarmaktan çok daha fazlasıdır; insanı dönüştüren, bakış açısını değiştiren ve dünyayı daha derinlemesine anlamamızı sağlayan bir süreçtir. Bir eğitimci olarak, öğrenmenin her birey için farklı şekillerde deneyimlendiğini, aynı zamanda toplumsal yapıyı ve bireylerin düşünsel gelişimini nasıl dönüştürdüğünü gözlemlemek beni her zaman heyecanlandırmıştır. Öğrenme, yalnızca kitaplardan edinilen bilgiyle sınırlı değildir; etrafımızdaki dünyayı sorgulama, anlam arayışı ve çoğu zaman gündelik hayatın sıradan soruları üzerinden derinleşen bir keşif yolculuğudur. Örneğin, basit bir soru olan “Gelincik çiçek mi, hayvan mı?” üzerinden insanın çevresini,…
4 Yorum